اخبار هوش مصنوعیهوش مصنوعی

فهم زبان انسان در هوش مصنوعی (nlp)

مقدمه ای بر neural language processing - پردازش زبان طبیعی

زبان کامپیوتر ها با زبان انسان تفاوت های بسیاری دارد. همانطور که می دانید کامپیوتر ها از زبان 0 ها و 1 ها  استفاده می کنند و منطق آنها باینری   است. حال این را در نظر بگیرید که کامیپوتر ها بتوانند زبان انسان را بفهمند. یعنی هر انسانی روی زمین به هر زبان و لحجه ای، بتواند با کامپیوتر ها صحبت کنند. در این مطلب قصد داریم تا در مورد یکی از کاربرد ها و زیر شاخه های هوش مصنوعی به نام  پردازش زبان طبیعی؛ به شما عزیزان توضیح دهیم تا بیشتر با این تکنولوژی کاربردی آشنا شوید. پس تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

هوش مصنوعی چیست ؟

اگر بخواهیم تعریف ساده ای از هوش مصنوعی یا artificial intelligence داشته باشیم:  به مجموعه اقداماتی گفته می شود که سبب تولید سیستم های هوشمند و دارای قدرت تفکر و تصمیم گیری (همانند انسان ) می شوند. در سال 1950 اولین بار آلن تورین، با این ایده که کامپیوتر ها هم می توانند همانند انسان فکر کنند را مطرح کرد و زمینه ساز انقلابی در صنعت کامپیوتر شد که برخی آن را به انقلاب صنعتی چهارم یاد می کنند.

processing

ایده آلن تورین امروزه تقریبا در تمامی زمینه های زندگی ما نفوذ کرده است که در ادامه در مورد آن صحبت خواهیم کرد. اما هوش مصنوعی  که زیر شاخه اصلی آن یادگیری ماشینی (machine learning)  است، با هدف یادگیری و فهم ماشین ها هر روز در حال رشد و تکامل است و  این کودک نوپا روز به روز در حال بزرگ تر شدن است.

امروزه اگر بخواهند به سیستمی لقب هوش مصنوعی را بدهند، از آزمایش تورین استفاده می کنند. این آزمایش به این صورت است که یک کامیپوتر ( هوش مصنوعی )  به نیاز های انسان پاسخ خواهد داد و اگر انسان متوجه نشود که طرف مقابلش ماشین ( کامپیوتر )  است، می توان نام هوش مصنوعی را به ان سیستم نسبت داد.

کاربرد های هوش مصنوعی 

کامپیوتر ها امروزه در زمینه های بسیار زیادی به کمک انسان ها آمده اند. نزدیک ترین وسیله ای که می توان برای هوش مصنوعی مثال زد، موبایل های هوشمند است. امروزه در گوشی های هوشمند، دستیار های صوتی، ادیت ویدیو و عکس و بسیاری از برنامه های کاربردی آن، به وسیله هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی انجام می شود.

neural language

در بسیاری از وبسایت ها امروزه از سیستم هوش مصنوعی؛ استفاده می شود. ریکامندر سیستم ها (سیستم های توصیه گر )  مثال واضح یادگیری ماشینی در ویسایت ها است. در صنعت پزشکی، معماری، هواشناسی، کیهان شناسی و ….  امروزه از هوش مصنوعی استفاده های فراوانی شده است.

می توان گفت که تقریبا بیشتر دیوایس ها از هوش مصنوعی استفاده می کنند. در مقالات بعدی و در بخش هوش مصنوعی سایت نیک لرن سعی می کنیم تا اکثر فناوری ها و پیشرفت های حاصل شده در زمینه AI را به صورت متنی و تصویری توضیح دهیم. اما کاربرد مهم و تاثیر گذاری که عمر زیادی ندارد، فهم زبان انسان توسط کامپیوتر است.

پردازش زبان طبیعی 

توضیح پردازش زبان طبیعی؛ را با یک سوال آغاز می کنم. زبانی که با آن صحبت می کنید چیست؟ فارسی، عربی، ترکی، انگلیسی؟ فرض کنید اگر تکنولوژی هایی مثل موتور های ترجمه وجود نداشت و شما نیز جز زبان فارسی به هیچ زبان دیگری تسلط نداشتید، سایر زبان ها چه مفهومی برای شما داشت؟

nlu

ماشین ها (  کامپیوتر ها )  نیز همین هستند. آنها زبانی جز 0 ها و 1 ها را نمی فهمند. اما همانند انسان که می تواند زبانی جز زبان اصلی خودش را با تمرین و تکرار و یک سری تکنیک فرا بگیرید، کامپیوتر ها نیز به واسطه هوش مصنوعی در حال یادگیری زبان انسان هستند. neural language prcessing یا همان پردازش زبان طبیعی؛ زیر شاخه  ای از هوش مصنوعی است که به واسطه آن کامیپوتر ها می توانند زبان انسان ها را بفهمند و یا به زبان انسان ها با آنان سخن بگویند.

در واقع در برهه ای از زمان هستیم که تقریبا اکثر کار های سخت و طاقت فرسا برای انسان ها، توسط ماشین ها و سیستم هایی که از AI استفاده می کنند، حل و آسان شده است.

آیا کامپیوتر ها می توانند زبان انسان را بفهمند؟ 

دهه ها از اختراع زبان های برنامه نویسی که واسط زبان انسان و زبان کامپیوتر ها بود می گذرد. در واقع زبان های برنامه نویسی را می توان پدران علم nlp دانست. زبان های مثل پایتون، جاوا، جاوا اسکریپت، ++ c  و...  زبان هایی بودند که امروزه نیز از آنها استفاده های زیادی می شوند. اما آیا همه برای صحبت کردن با کامپیوتر ها باید یک زبان برنامه نویسی بلد باشند؟

nlp

امروزه نرم افزار ها و اپلیکیشن های موبایلی ای وجود دارد که شما به راحتی می توانید با آنها سخن بگویید. همین حالا امتحان کنید. در ویندوز دستیار صوتی کورتانا را باز کرده و با آن حرف بزنید . می بینید که برای برقراری ارتباط با کامپیوتر ها شما نیازی به دانش زبان برنامه نویسی و حتی سواد خواندن و نوشتن ندارید، بلکه فقط قدرت تکلم برای ارتباط با کامپیوتر ها کفایت می کند.

پردازش زبان انسان برای کامییوتر ها کار سختی نیست. در واقع اگر کامیپوتر ها را دوست داشته باشید، می دانید که آنها موجودات حرف گوش کنی هستند و بر اساس دستور العمل های مشخص شده توسط ما انسان ها می توانند عملکرد مفیدی داشته باشند. امروزه دانش nlp باعث شده است که کامپیوتر ها حتی از انسان در زمینه استخراح معانی کلمه ها و جملات پیشی بگیرند.

امرزوه فریم ورک ها و کتابخانه های بسیار زیادی وجود دارد که به علاقه مندان کمک می کنند تا کامپیوتر ها را برای فهم زبان انسان آماده و برنامه نویسی کنند. سیستم های NLP و NLU امروزه به قدری پیشرفت کرده است که با استخراج معنای چند کلمه مهم در جملات می تواند منظور کل آن پاراگراف و یا جمله را متوجه شود.

فهم زبان انسان از دید کامپیوترها

پاراگراف زیر را در نظر بگیرید( این متن از سایت ویکی پدیا گرفته شده است):

  • تهران پرجمعیت‌ترین شهر و پایتخت ایران، مرکز استان تهران و شهرستان تهران است. این شهر با ۸٬۶۹۳٬۷۰۶ تن جمعیت، بیست و چهارمین شهر پرجمعیت جهان و پرجمعیت‌ترین شهر باختر آسیا به‌شمار می‌رود. کلان‌شهر تهران نیز دومین کلان‌شهر پرجمعیت خاورمیانه است.

nlp

اگر پاراگراف فوق را به به وسیله علم  NLP به کامپیوتر وارد کنیم، آنها قادر نیستند تا معنانی جمله ها را به صورت کامل متوجه شوند. آنها ابتدا پاراگراف ها را به جملات و سپس جملات را به کلمه ها  تقسیم می کنند. به این فرایند در پردازش زبان طبیعی (tokenization )  گفته می شود. در مرحله بعدمعنانی جملات را با استفاده از کتابخانه هایی مثل nltk پیدا می کنند که به این کار نیز steming & lemmatizing  گفته می شود.

زمانی که معنی کلمات برای کامپیوتر ها مشخص شد، آنها می توانند ماهیت کلمات را تشخیص دهند. به این معنا که کدام یک از کلمه ها فعل، فاعل، مفعول، صفت، اسم و حرف اضافه هستند. آنگاه می توانند تا حدودی تشخیص دهند که مفهوم و منظور جمله چیست و زبان انسان در چه موردی نوشته شده است.

کاربرد های پردازش زبان طبیعی

هوش مصنوعی و زبان پردازش طبیعی؛ کاربرد های بسیار زیادی دارد و در صنعت و دانشگاه از آن استفاده های فراوانی شده است. امروزه برای ساخت موتور های جستجو  نیز از nlp استفاده می کنند. در گذشته و قبل از به وجود آمدن AI؛ عمل ایندکسینگ در موتور های جستجو و تشخیص موضوعات و ارتباط دادن آن ها با موضوع سرچ شده توسط کاربران بسیار دشوار بود، اما امروزه و به وسیله ماشین لرنینگ و NLP  این عملیات پیچیده و سخت به راحتی هر چه تمام در حال انجام و ارائه خدمت به کاربران است.

زبان پردازش طبیعی

یکی دیگر از کاربردهای مهم و اساسی neural language processing؛ در ساخت و استفاده از چت بات ها در مراکزی است که حجم تماس و پشتیبانی آن ها به شدت بالا و طاقت فرسا است. تصور کنید فروشگاهی مثل آمازون که در روز میلیون ها فروش را به ثبت می رساند، هیچ گاه قادر نیست تا پشتیبانی خوب و با کیفیتی را به مشتریان خود عرضه کند. با توجه به اینکه هر انسانی یک محدوده صبر و کارایی را دارد، ممکن است هنگام برخورد با مشتریان و ارائه خدمت به دلایلی مثل خستگی و یا عصبانیت، موجب نارضایتی مشتریان و در نتیجه آن افت فروش گردد. در نتیجه توصیه می شود از چت بات ها استفاده کنید تا با خیال راحت به مشتریان خود پاسخ دهید.

یکی دیگر از کاربرد های مهم  زبان پردازش طبیعی؛ برای تشخیص هرزنامه ها است که به آن spam detection می گویند. هم اکنون سایت نیک لرن؛ در حال استفاده از این تکنولوژی بی نظیر و خارق العاده می باشد. ما در مجموعه نیک لرن دیگر مجبور به خواندن تک تک نظرات و خواندن و یا رد کردن آنها نیستم. کاری که در گذشته، ساعت ها زمان را از ما می گرفت. اما امروزه نظرات کاربران عزیز سایت ما در کمترین زمان ممکن پردازش شده و در سایت قرار می گیرد. و اگر سیستم هوش مصنوعی، تشخیص دهد که نظری دارای کلمات ممنوعه است، اجازه انتشار آن را نخواهد داد.

پردازش زبان طبیعی

کاربرد های مهم دیگری وجود دارد که استفاده های چندانی از آنان در ایران نشده است، مثل :

  • استفاده از هوش مصنوعی برای تسهیل در فرایند بررسی رزومه و استخدام
  • استخراج اطلاعات مهم از متون و خلاصه سازی متون طولانی
  • تشخیص زبان متون نوشته شده ( دست نویس و تایپ شده )
  • تشخیص تقلب علمی ( مربوط به بررسی مقالات و کتب ادبی می باشد)
  • پیش بینی در بازار های مالی
  • دسته بندی متون و …..

موارد فوق تنها موارد انگشت شمار از بین ده ها کاربرد بی نظیر پردازش زبان طبیعی می باشد. در مقالات آینده سایت نیک لرن، قصد داریم تا بیشتر در مورد هوش مصنوعی و nlp و آینده آن مطالبی را منتشر کنیم .

نظر خود را در مورد این مطلب برای ما بنویسید و اگر مطلب برای شما مفید بود، آن را از طریق دکمه های زیر با دوستان خود به اشتراک بگذارید. سپاس از همراهی شما عزیزان .

مشاهده بیشتر

محمد حسن زینلی

طراح سایت - بکند دولوپر (django) - علاقه مند به نوشتن در زمینه تکنولوژی - آشنا به اصول سئو - در حال یادگیری و کسب تجربه در حوزه هوش مصنوعی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا